Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia (GZM) oficjalnie zgłosiła swoje uwagi do projektu „Polityki rozwoju sztucznej inteligencji w Polsce do 2030 roku”. Kluczowym postulatem władz samorządowych jest uznanie GZM za jeden z głównych krajowych ośrodków rozwoju i wdrażania technologii AI. Działanie to stanowi element długofalowej strategii transformacji gospodarczej regionu, opartej na innowacjach, technologiach przyszłości oraz współpracy nauki z biznesem i administracją.
Zanim Metropolia przesłała swoje stanowisko, odbyło się spotkanie robocze z przedstawicielami Ministerstwa Cyfryzacji. Uczestniczyli w nim samorządowcy, naukowcy oraz wiceminister Dariusz Standerski, sekretarz stanu odpowiedzialny za rozwój cyfrowy. W trakcie rozmów strona lokalna zaprezentowała swój potencjał w zakresie infrastruktury badawczej i przemysłowej oraz dotychczasowe inwestycje.
Nowe technologie jako fundament rozwoju
Jak podkreślił Kazimierz Karolczak, przewodniczący zarządu GZM, Metropolia łączy zasoby naukowe, przemysłowe i technologiczne, których skala i różnorodność predestynują ją do odgrywania ważnej roli w krajowym systemie rozwoju sztucznej inteligencji. Samorząd nie chce jedynie korzystać z gotowych rozwiązań, lecz współtworzyć je – tak, by region był kojarzony z kompetencjami przyszłości, a nie wyłącznie z przemysłową przeszłością.
Do rozmów aktywnie włączyły się także władze Katowic. Prezydent Marcin Krupa przypomniał, że miasto realizuje obecnie projekt Katowickiego Hubu Gamingowo-Technologicznego, który ma pełnić funkcję zarówno centrum badawczego, jak i przestrzeni dla edukacji cyfrowej. Inwestycja o wartości 1 miliarda złotych ma przyciągnąć międzynarodowych partnerów oraz wpisać Katowice w mapę technologicznych punktów ciężkości Europy Środkowo-Wschodniej.
Śląsk i Zagłębie jako obszar kluczowy dla transformacji cyfrowej
Podczas spotkania z dziennikarzami po zakończeniu konsultacji, wiceminister Dariusz Standerski zaznaczył, że o pozycji danego regionu nie decyduje jedynie jego obecność w dokumencie strategicznym, ale realne działania, infrastruktura i inwestycje. Wskazał, że Śląsk i Zagłębie odgrywają istotną rolę nie tylko gospodarczo – generując ponad 8% krajowego PKB – lecz również naukowo. Region zamieszkuje ponad 2 miliony osób, a jego potencjał badawczo-rozwojowy czyni go atrakcyjnym miejscem do prowadzenia projektów AI.
Uczelnie i instytuty naukowe jako fundament ekosystemu AI
Wśród podmiotów zaangażowanych w rozwój sztucznej inteligencji kluczowe miejsce zajmuje Politechnika Śląska, która prowadzi badania m.in. w zakresie uczenia maszynowego, przetwarzania obrazu i dźwięku, medycyny spersonalizowanej, cyberbezpieczeństwa oraz technologii kwantowych. Dotychczas uczelnia zrealizowała ponad 300 projektów badawczo-rozwojowych. Jej działania są skoncentrowane wokół nowoczesnej infrastruktury, w tym hubu AI zlokalizowanego w Katowicach.
Uniwersytet Śląski rozwija natomiast sztuczną inteligencję w sposób interdyscyplinarny. Łączy zagadnienia informatyczne z prawem, naukami społecznymi oraz medycyną. Uczelnia bada m.in. generatywną AI, systemy eksperckie oraz wpływ nowoczesnych technologii na media i kulturę. W 2025 roku zorganizowała IV Polską Konferencję Sztucznej Inteligencji, która przyciągnęła naukowców z całego kraju.
Do istotnych ośrodków badawczych należy także Instytut Technik Innowacyjnych EMAG, działający w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz. Instytut rozwija projekty dotyczące cyfrowych bliźniaków, analizy danych medycznych, systemów zarządzania lotami dronów oraz bezpieczeństwa Internetu rzeczy (IoT). W jego strukturach prowadzone są też prace nad edukacyjnymi zastosowaniami AI w szkołach i uczelniach.
W ekosystemie naukowym Metropolii funkcjonują również Śląski Uniwersytet Medyczny i Akademia Śląska, które koncentrują się na zastosowaniach AI w diagnostyce, urbanistyce, zdrowiu psychicznym oraz edukacji medycznej. Obie uczelnie planują uruchomienie klastra obliczeniowego i rozwój nowych specjalizacji związanych z nowymi technologiami.
Ekspansja sektora technologicznego i startupowego
Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia to także silne zaplecze biznesowe. Na jej obszarze działa ponad 250 firm IT, co lokuje ją na trzecim miejscu w Polsce pod względem koncentracji tego typu działalności. Znaczna część firm rozwija rozwiązania z zakresu machine learning, NLP, rozpoznawania obrazów, analityki predykcyjnej i cyberbezpieczeństwa. Ich produkty znajdują zastosowanie w branży przemysłowej, sektorze finansów, administracji publicznej i ochronie zdrowia.
W rozwoju lokalnych innowacji ważną rolę odgrywa Fundacja Silesian Startup Foundation, która promuje region jako przestrzeń przyjazną dla innowacji technologicznych. Fundacja działa na rzecz integracji lokalnych ekosystemów AI, łącząc startupy, instytucje naukowe i inwestorów. Jej celem jest przekształcenie GZM w jeden z kluczowych europejskich hubów innowacji technologicznych do końca dekady.
Wizja długofalowej transformacji regionu
Zgłoszenie przez GZM uwag do projektu „Polityki rozwoju sztucznej inteligencji w Polsce do 2030 roku” stanowi element szerszej koncepcji przekształcenia regionu. Metropolia dąży do tego, by przejść od gospodarki opartej na przemyśle ciężkim do nowoczesnego modelu rozwoju opartego na wiedzy, badaniach i innowacjach.
Uznanie GZM za krajowy ośrodek kompetencji AI byłoby nie tylko potwierdzeniem jej potencjału, ale także sygnałem dla partnerów biznesowych i instytucji publicznych. Dzięki skoordynowanym działaniom samorządu, uczelni i firm technologicznych region może stworzyć spójny i zintegrowany ekosystem sztucznej inteligencji, zdolny do konkurowania na poziomie krajowym i europejskim.
