Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia zostanie od 1 stycznia 2027 roku uznana przez Ministerstwo Cyfryzacji za jeden z wiodących krajowych ośrodków rozwoju sztucznej inteligencji, co przełoży się na dostęp do infrastruktury, projektów badawczych i nowych inwestycji. Decyzja wynika z aktualizacji „Polityki rozwoju sztucznej inteligencji w Polsce do 2030 roku” oraz konsultacji przeprowadzonych z uczelniami, samorządami i firmami technologicznymi regionu. Informację ogłosił wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski.
GZM jako ośrodek rozwoju AI
Status ośrodka wiodącego oznacza uznanie roli, jaką region odgrywa w krajowym systemie innowacji. U podstaw decyzji znalazła się argumentacja przedstawiona przez Metropolię, w której podkreślono potencjał naukowy, gospodarczy i technologiczny Górnego Śląska i Zagłębia. Dokument będzie obowiązywać od 2027 roku i wskazuje GZM jako jeden z kluczowych obszarów wdrażania działań przewidzianych w krajowej strategii rozwoju sztucznej inteligencji.
Wiceminister Dariusz Standerski, który prowadził rozmowy z przedstawicielami samorządów i środowiska akademickiego, poinformował o decyzji po zakończeniu etapu konsultacji. W ten sposób potwierdzono gotowość regionu do uczestniczenia w projektach o zasięgu ogólnopolskim.
Wypowiedź przewodniczącego zarządu Metropolii
Krótka wypowiedź przewodniczącego zarządu Kazimierza Karolczaka podkreśla znaczenie współpracy między miastami, uczelniami i sektorem technologicznym. Karolczak zwrócił uwagę, że udział wielu środowisk w konsultacjach dokumentu pokazuje szerokie poparcie dla rozwoju kompetencji związanych ze sztuczną inteligencją. Doprecyzował, że status ośrodka wiodącego otwiera regionowi drogę do projektów badawczych, nowych inwestycji i działań międzynarodowych. Wskazał także, że rozwój AI może przełożyć się na rozwiązania wpływające na codzienne funkcjonowanie mieszkańców.
Korzyści z decyzji Ministerstwa Cyfryzacji
Uznanie GZM za ośrodek wiodący umożliwi korzystanie z infrastruktury obliczeniowej związanej z rozwojem technologii. Chodzi m.in. o superkomputery Fabryki AI, Gigafabryki AI oraz zasoby konsorcjum PLGrid, które wspiera projekty naukowe i przemysłowe w całej Polsce. Metropolia uzyska także dostęp do wsparcia ekspertów przy inicjatywach włączanych do Polskiej Mapy Infrastruktury Badawczej oraz do działań realizowanych w ramach Polskiego Narodowego Centrum Kompetencji HPC.
W praktyce oznacza to możliwość prowadzenia bardziej złożonych analiz, rozwijania narzędzi opartych na uczeniu maszynowym czy wdrażania rozwiązań cyfrowych wspierających usługi publiczne. Ministerstwo zapowiedziało również zaangażowanie w projekty edukacyjne związane z kompetencjami cyfrowymi, aby przygotować mieszkańców i lokalne instytucje do zmian wynikających z postępu technologicznego.
Uczelnie i sektor technologiczny w roli partnerów
W regionie działa szeroka sieć podmiotów odpowiedzialnych za rozwój badań i technologii. Najważniejsze z nich to Politechnika Śląska, Uniwersytet Śląski oraz Śląski Uniwersytet Medyczny, które od lat prowadzą projekty dotyczące przetwarzania danych, cyberbezpieczeństwa i zastosowań AI w ochronie zdrowia. Obok uczelni funkcjonują instytuty badawcze oraz firmy rozwijające rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji.
To połączenie zaplecza akademickiego z rosnącą liczbą przedsiębiorstw technologicznych wskazywano jako jeden z najważniejszych atutów Metropolii. Zwracano uwagę, że region ma już doświadczenie w procesach modernizacji przemysłowej, dlatego jest przygotowany do wprowadzania technologii tworzonych we współpracy nauki, samorządów i biznesu.
Tło konsultacji i znaczenie dla regionu
Podczas konsultacji „Polityki rozwoju AI do 2030 roku”, które odbyły się w Katowicach, przedstawiciele uczelni, instytutów i samorządów zwracali uwagę na unikalną strukturę gospodarczą GZM. Obecność dużych firm technologicznych, dynamicznie rozwijających się przedsiębiorstw oraz stabilnych ośrodków naukowych została uznana za podstawę do dalszego poszerzania roli regionu w krajowym ekosystemie innowacji.
Wskazywano też, że rozwój kompetencji związanych ze sztuczną inteligencją może przyczynić się do tworzenia nowych miejsc pracy, szczególnie w sektorze badawczo-rozwojowym. Z tego względu włączenie Metropolii do grona wiodących ośrodków postrzegane jest jako kolejny krok w długofalowej strategii modernizacji gospodarki Górnego Śląska i Zagłębia.
Możliwe efekty decyzji dla mieszkańców
Decyzja o nadaniu statusu ośrodka wiodącego może przełożyć się na projekty związane z usługami publicznymi, transportem, ochroną zdrowia i analizą danych przestrzennych. Instytucje Metropolii będą mogły korzystać z wiedzy ekspertów oraz nowoczesnych narzędzi do wdrażania technologii, które mogą usprawniać działanie miejskich systemów. Zwiększy się także dostęp do szkoleń i inicjatyw edukacyjnych dotyczących kompetencji cyfrowych.
Wraz z rozwojem infrastruktury obliczeniowej możliwe będzie prowadzenie prac nad rozwiązaniami, które odpowiadają na lokalne potrzeby. Wśród wymienianych obszarów znajdują się systemy wsparcia medycyny, analizy danych środowiskowych czy technologie pomagające zarządzać przestrzenią miejską.
